Nizamiye Akademi Yayınları

FIKIH USÛLÜ Türkiye Cumhuriyeti beşinci Diyanet İşleri Başkanı merhum Ömer Nasuhi Bilmen tarafından telif edilmiş olan Hukûkı İslâmiyye ve Istılahâtı Fıkhiyye Kamusu isimli eser. altı cilt halinde ilim dünyasına kazandırılmıştır. Daha sonra sekiz cilt olarak birçok kez basılmıştır. İbadet konularını Büyük İslam İlmihali isimli...

TASAVVUFTA RİCALÜ’L GAYB ANLAYIŞI Tasavvuf literatüründe dikkat çekici kavramlardan birisi de ricâlü’l-gaybdır. Sûfîlere göre ricâlü’l-gayb. veliler arasından salih amel ve güzel ahlâklarıyla yükselmiş. nükabâ. nücebâ. abdal. evtâd. imâmân ve kutub gibi payelerle görevlendirilmiş seçkin velilerdir. Bulundukları her bir paye için belli şartlar ve o...

Ehl-i Re'y ve Hadisin Fıkhî Yaklaşımları Tâbiîn döneminden itibaren belirginleşen ve daha çok ehl-i hadis ve ehl-i re’y diye anılan iki ilim muhiti arasındaki tartışmalar. hadislerin tedvini ve mezheplerin teşekkülü yanında fıkhu’l-hadis ilminin ortaya çıkmasında ciddi bir paya sahip olmuştur. Bu tartışmaların oluşturduğu fikrî...

SÛFÎ İTİKADI Her ne adla olura olsun insanlar var olduğundan beri tasavvuf onunla birlikte var olmuştur. Çünkü tasavvuf derunî bir hayat ve ahlâkî bir tecrübenin adıdır. Zaman içerisinde zühd ve tasavvuf diğerlerinden ayrışmış. müstakil kendi kural ve tarzlarını oluşturmaya başlamıştır. Çünkü zühd ve tasavvuf...

TASAVVUFTA YÜZ BASAMAK (MENAZİLÜ’S SAİRİN) Tasavvufun anlaşılması için yaşanması ve tadılmasının yanı sıra. söz ve yazıyla anlatılan bir tarafı da vardır. İlk dönemlerden itibaren sûfîler yaşadıkları halleri anlatmak için risale ve kitaplar kaleme almış ve yazdıkları eserlerde ortak bir dil oluşturmaya çalışmışlardır. Onların bu...

ARAPÇA DİL BİLGİSİ Arapça. İslâm’ın temel kaynağı Kur’an ve Sünnet’in dili ve tüm İslâm âleminin inanç ve kültür hayatının müşterek lisanı olması diğer dillere nazaran öğrenilmesini zaruri kılmaktadır. Arapça’nın köklü zengin bir dil olması öğrenimi açısından bazı zorlukları da beraberinde getirmektedir. Dr. Muhammed Hüsnü...

İSLAM HUKUK TARİHİ | FIKIH İLMİ Diyanet İşleri eski başkanlarından merhum Ömer Nasuhi Bilmen tarafından telif edilmiş olan Hukûk-ı İslâmiyye ve Istılâhât-ı Fıkhiyye Kâmusu isimli eser. 1949 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından basımına başlanmış ve son cildi 1952 yılında yayımlanarak altı cilt halinde...

Hz.Peygamberin Dini Anlatma Usulü İnsan doğduğu zaman. bir imtihan yurdu olan bu dünyaya giriş kapısından adımını atmış olur. Kendisi için belirlenen süre bittiğinde hayatı sona erer ve ebedî bir âleme göçer. Göçtüğü o ebedî İnsan psikolojisi bilinmeyen yaratıcı fikrine aşina değildir. Bu noktada gerek...

MEVLÂNÂ HÂLİD-İ NALŞİBENDÎ VE HÂLİDÎLİK Hâlidîlik tarikatı . 19. yüzyılın başlarında Nakşibendî-Müceddidî olan Mevlânâ Hâlidi Bağdadî’nin (k.s) önderliğinde tüm Ortadoğu’ya yayıldı. Mevlânâ Hâlid ve halifeleri sayesinde Ortadoğu’nun birçok bölgesinde yayılma imkânı bulan Hâlidîlik. klasik tarikat anlayışının dışına çıkarak toplumu değişti ren ve dönüştüren bir...

FIKIH ve ANLAMBİLİM Dinin iki temel kaynağı olan Kitap ve Sünnet’in lafızlardan oluşması ve hükümlerin bu kaynaklardan elde edilmesi. usûl-i fıkıh eserlerinde lafız ve mana ile ilgili konuların geniş yer tutmasına sebep olmuştur. Hanefî fakihler. lafızlardan elde edilen anlam ve hükümleri. konuşanın onu söylemekteki...

İMAM MUHAMMED'İN USUL ANLAYIŞI İslâm hukuk tarihinin en önemli asırlarından olan hicrî ikinci (milâdî sekizinci) asrın önde gelen şahsiyetlerinden biri olan İmam Muhammed (v. 189/805) fıkıh tarihinde önemli bir yere sahiptir. Çünkü o. şu anki bilgilerimize ve yaygın kabule göre orijinal bir tarzda telif...

Arapça Seçme Hikayeler 2 Cilt Takım Arapça’yı öğrenip geliştirmenin çeşitli yolları vardır. Bunlardan biri de bol bol Arapça hikâye okumaktır. Dr. Ramazan Şahan’ın hazırladığı ve Nizamiye Akademi Yayınları’ndan çıkan Arapça Seçme Hikâyeler kitabı İslâm tarihinden seçilip derlenmiş elli hikâyeden ve iki ciltten oluşuyor. Kitabın...

Kelâm Usûl-i Fıkıh İlişkisi Tarihe bakıldığında Müslümanların itikâdî ve fıkhî alanda karşılaştıkları yeni ve gittikçe artan problemler. kelâm ve usûl-i fıkıh ilmin doğuşunu zorunlu kılmıştır. Temelde konuları farklı olmakla birlikte. bu ilimlerin birçok dinî meselede ortak oldukları görülür. Bu anlayışla Dr. Recai Çetres’in hazırlamış...

HİKMET-İ TEŞRİ Hikmet-i teşrî‘. dinî hükümlerin hikmet ve sırlarından bahseden ilimdir. Dinî emir ve yasakların hikmetini açıklayan ilim olarak da tarif edilebilir. Aynı zamanda İslâmî ilimler içerisinde bu ilim. dinin ve din kurallarının felsefesini yapan. neden ve niçin sorularına cevap arayan bir daldır. Prof....

İbn Battuta Seyahatnamesinde Tasavvufi Kültür    İbn Battûta’nın seyahat güzergâhı daha çok müslüman beldelerinde gerçekleşmiştir. Bunun tabiî bir sonucu olarak İslâm kültür ve medeniyetinin genel özelliklerini seyahatnamede bulmamız mümkündür. İbn Battûta. müslümanların dinî hayat ve dinî tecrübenin yansıması olan tasavvuf kültürünün önemli bulgularını eserine...

Osmanlı Türkçesi | Dipnot Sözlüklü ve Metin Ağırlıklı  Osmanlı Türkçesi Oğuz Türkleri 'nin 13.yüzyıldan 20.yüzyılın başlarına kadar kullandıkları Türkçe 'nin adıdır. Bu dil. Anadolu. Balkanlar. Ortadoğu. Kafkasya ve Kuzey Afrika 'yı da içine alan büyük bir devleetin ve onun da arka planında dinamik bir...

FERÂİZ – İSLÂM MİRAS HUKUKU Kur’ân-ı Kerîm’de emredilen ve Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem tarafından ashabına öğretilen ilimlerden biri de ferâiz ilmidir. Kur’ân-ı Kerîm’de emir ve yasaklar genelde mücmel olarak gelmekte. bu hükümlerin beyanı sünnet ile olmaktadır. Miras ile ilgili temel hisseleri ise...

İBN ARABİ VE HADİS Nizamiye Akademi Yayınları’ndan hadis serisi… Keşf ve rüya yoluyla hadis rivayeti denilince ilk akla gelen isimlerden biri hiç şüphesiz Muhyiddin İbn Arabî’dir. Keşf yoluyla hadis rivayeti âdeta onunla şöhret bulmuştur. Tasavvuf tarihinde özel yöntemlerle hadis rivayeti İbn Arabî ‘den önce...

İMAM SUYUTİ TASAVVUF RİSALELERİ Sahabe döneminde zühdî yaşam şeklinde kendisini gösteren tasavvuf. diğer İslâmî ilimler gibi hicrî II. yüzyılın sonlarına gelindiğinde kendi ismiyle anılmaya başlanmıştır. Miladi on beşinci yüzyılda yaşayan ve dönemin önde gelen sûfî âlimlerinden olan İmâm Süyûtî. diğer ilim alanlarında olduğu gibi....

SEYYİD TAHA HAKKARİ VE NEHRİ DERGAHI 19. yüzyılın başlarında Mevlânâ Hâlid’in Nakşibendiyye tarikatını Hindistan’dan Irak bölgesine getirmesiyle birlikte Nakşibendî-Hâlidîlik teşekkül etmiş ve kısa zamanda Osmanlı coğrafyasını da aşarak dünyanın değişik bölgelerine yayılmıştır. Mevlânâ Hâlid’in vefatından sonra onun halifeleri Hâlidîliği yaymaya devam ederken Hâlidîlik’ten yeni...

MEKTÛBÂT-I MUHAMMED MA’SUM İmam-ı Rabbânî’nin oğlu olan Muhammed Ma‘sûm Sirhindî. 16. yüzyılın başlarından itibaren Hindistan alt kıtasında Nakşbendiyye’nin bir kolu olarak tarih sahnesine çıkan Müceddidiyye ekolünün önde gelen ikinci büyük ismidir. Muhammed Ma‘sûm’un Mektûbât’ı. Nakşbendîliğin Müceddidiyye kolunun XVII. yüzyıldan itibaren hem silsile/ ekol hem...

Haskefî’nin ed-Dürrü’l-Muhtâr Adlı Eserindeki Fıkhî Kaideler Dr. Shavish Mohammad Murad tarafından kaleme alınan "Haskefî’nin ed-Dürrü’l-Muhtâr Adlı Eserindeki Fıkhî Kaideler” adlı çalışma. tamamen Arapça olup. Hanefî fukahalarından Alâüddîn Muhammed b. Ali b. Muhammed el-Haskefî’nin "Dürrü’l-Muhtâr” adlı eserinde geçen fıkhi kaideleri ele alıyor. 114 farklı kaidenin...

Mafuvvat | Hanefi Mezhebi Örneği Dr. Hüseyin Okur’un kaleme aldığı İslam Hukukunda Afv Nazariyesi adlı bu çalışmada fakihlerin füru eserlerinde zikrettikleri ve genelde "ma‘fuvvun anh” kavramıyla ifade edilip ancak zaman zaman siyaka göre bu kelimenin kökünden türeyen diğer kavramlarla da ifade edilebilen "afv” konusu...

İbn Cübeyr Seyahatnamesi Endülüs'ten Hicaz'a   Seyyahlar tarafından kaleme alınan seyahatnameler; şehir. bölge. ülke ve o yerlerde yaşayan değişik halk kitleleri hakkında gözlemlenen olayların. hadiselerin. gelişmelerin. manzaraların. sosyal hayatın. dinî inanışların ve mevcut kültür yapılarının tüm yönleriyle belli zaman dilimlerinde objektif olarak kaydedildiği bilgi...

ARAP DİLİNDE MEFÛLÜ MUTLAK VE KUR’ÂN-I KERİM’DE KULLANIMI Arap nahvinde cümlenin talî unsurlarını teşkil eden mefuller. amilleriyle kurdukları anlam ilişkisinin mahiyetine göre "mutlak” ya da "mukayyed” olarak ifade edilmektedir. Dil ve üslup açısından erken dönemlerden itibaren çalışmalara konu olan mefûlü mutlak. mahiyeti ve muhtevası...

Dr. Hüseyin Okur’un kaleme aldığı İslam Hukukunda Afv Nazariyesi adlı bu çalışmada fakihlerin füru eserlerinde zikrettikleri ve genelde “ma‘fuvvun anh” kavramıyla ifade edilip ancak zaman zaman siyaka göre bu kelimenin kökünden türeyen diğer kavramlarla da ifade edilebilen “afv” konusu incelenip. füru fıkıhtan örneklerini Hanefi...

Sahabe döneminde zühdî yaşam şeklinde kendisini gösteren tasavvuf. diğer İslâmî ilimler gibi hicrî II. yüzyılın sonlarına gelindiğinde kendi ismiyle anılmaya başlanmıştır. Miladi on beşinci yüzyılda yaşayan ve dönemin önde gelen sûfî âlimlerinden olan İmâm Süyûtî. diğer ilim alanlarında olduğu gibi. tasavvufi meselelere de çözümler...

İslam Hukukunda Tüketicinin Korunması Bugünkü hukukta borçlar hukuku olarak tanımlanan alan. aynı zamanda İslam hukuku açısından da en canlı konulardan olup. kavram olarak birkaç yüzyıl önce ortaya çıkmış ve günümüzde de önemi artarak gelişmeye devam etmektedir. İslam hukukunda alıcı ve satıcı arasında ilişkileri düzenleyen...

BRİTANYA'NIN ORTADOĞU POLİTİKASI ve GERTRUDE BELL Bu araştırmada 19. yüzyıl boyunca ve 20. yüzyılın başlarında Britanya’nın Ortadoğu politikası ve bu politikanın belirlenmesinde ve yürütülmesinde en etkili aktörlerden biri olan Gertrude Bell’in fonksiyonu incelenmiştir. İngiliz İmparatorluğu’nun Hindistan ve Akdeniz’deki çıkarlarının sürdürülebilmesi ve rakiplerine karşı güç...

BEYZÂVÎ TEFSİRİNDE TASAVVUF Asıl adı Abdullah b. Ömer b Muhammed olan Beyzâvî. İslam âleminde daha çok tefsir ve usul âlimi olarak tanınır. Onun tasavvufî yönü pek bilinmez. Fakat tefsiri incelendiğinde. onda tasavvufî bir üslupla yapılmış pek çok açıklama ve işarî yorum örnekleri görülür. Bunların...

BİRKETÜ'L-KELİMAT Fİ MENAKIBİ BA'DİS-SADAT Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde bulunan medrese ve aynı mekânı paylaşan dergâhlar. kendilerini daha taşra bölgelere ve köylere çekerek faaliyetlerine belli oranda kısıtlama olsa da devam ettiler. İşte bu medrese ve dergâhlardan biri de Bitlis’in Mutki ilçesine bağlı Ohin (Yukarı...

İMAM SÜYÛTÎ VE TASAVVUF Tüm insanlığa örnek olan ve yol gösteren Allah dostlarının hayatlarını. tasavvufî görüşlerini içeren kitapları yayın hayatına kazandıran Semerkand Yayınları’ndan yeni bir eser daha: İmam Süyûtî ve Tasavvuf. Hadis ve tefsir basta olmak üzere hemen hemen tüm ilim dallarında yaşadığı asra...

URFA’DA TASAVVUF VE TARİKATLAR İslâm kültür ve medeniyetinden önce "Edessa” ve "Ur”. İslâm medeniyeti ve kültürünün hâkim olduğu dönemde "Ruhâ” olarak bilinen Urfa. Balıklı Göl ve Göbekli Tepe gibi geçmişten gelen ve insanlık üzerinde silinmeyecek izler bırakan tarihî geçmişiyle bilinen ve tanınan bir şehirdir....

ABDULLAH YÂFÎÎ / HAYATI ESERLERİ ve DÜŞÜNCESİ    Kaynağını Kur’an ve Sünnet’ten alan. insanın Allah’ın halifesi vasfına sahip olması için uğraş veren. İslâm’ın ruhanî ve bâtınî boyutu olan tasavvuf. Asr-ı sâadet’te vücut bulmaya başlamış bir disiplin ve ilim dalıdır. Nübüvvetin manevi vârisleri ve kültürümüzde...

İslam Hukukuna Göre Satım Akdinde Malın Kabz ve Teslimi Bu çalışmada satılan malın. satıcıdan alıcının eline geçiş serüveni konu edilmiştir. Son yüzyıllarda dünya nüfusunun artışı ve teknolojik ilerlemelerle birlikte ticari hayat da özellikle ithalat ve ihracat alanında gelişmekte. satın alınan malların kabz ve teslim...

BELÂGAT MEÂNİ - BEYÂN - BEDÎ Nizamiye Akademi Yayınları’ndan dil ve edebiyat serisi… Belâgat. söz sahibinin kalbinde olan mananın özünü. onu bozacak kısaltmadan ve usandıracak uzatmadan sakınmak suretiyle ifade etmesidir. Allah Teâlâ’nın son mesajı için Arapça’yı seçmiş ve Müslümanları onu okuyup anlamakla mükellef kılmıştır....

İSLÂM HUKUKU TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ Prof. Dr. Abdullah Kahraman’ın hazırladığı çalışma. Ömer Nasuhi Bilmen’in Hukûk-ı İslâmiyye ve Istılâhât-ı Fıkhiyye Kamusu adlı eserinin ıstılahlar kısmının yeniden düzenlenmesinden oluşmaktadır. Çalışmada. metnin anlamını bozmadan sadeleştirme yoluna gidilmiştir. Ayrıca eserde. İslam hukuku literatüründe yapılan istilah çalışmalarından da bahsedilmiştir. Bu...

NİZÂMİYE MEDRESELERİ Selçuklu devri üniversiteleri olan Nizâmiye Medreseleri. Selçuklu tarihi açısından olduğu kadar İslâm tarihi açısından da büyük bir öneme sahiptir. Bu müesseseler Selçukluların hakimiyetlerini tesis etmelerine yardımcı olduğu kadar. Ehl-i sünnet dışı fikirlerle mücadele ederek onların bertaraf edilmesinde de büyük rol oynamış. dolayısıyla...

Bir Ömrün Yazıları 1 Türk dili. dünyanın en güzel. en zengin. en büyük dillerinden biridir. Asırlarca üç kıtada konuşulmuş. yazılıp okunmuştur. İlk şekli ile kalmamış. gelişmiş. kendi kendisini yenilemiş. tazelemiş ve zenginleştirmiştir. Türk edebiyat tarihi ise bilinmeyen bir dönemde başlamış. ‘İslam Öncesi Türk Edebiyatı’....

Bir Ömrün Yazıları Türk dili. dünyanın en güzel. en zengin. en büyük dillerinden biridir. Asırlarca üç kıtada konuşulmuş. yazılıp okunmuştur. İlk şekli ile kalmamış. gelişmiş. kendi kendisini yenilemiş. tazelemiş ve zenginleştirmiştir. Türk edebiyat tarihi ise bilinmeyen bir dönemde başlamış. ‘İslam Öncesi Türk Edebiyatı’. ‘İslam...

Tasavvufi İrfan ve Ahlaka Dair   İslam dininin ihsan boyutunu konu eden tasavvuf. her mümin için elzem olan imanı. ilmi. irfanı. kulluğu. edebi. güzel ahlakı. insan sevgisini. kâinatı Hak için okumayı ve mülkü Hak yolunda kullanmayı öğretmiştir. öğretmektedir. Günümüz insanının bu irfan hazinesine su...

İbn Acibe'nin Hayatı. Eserleri ve Tasavvufi Görüşleri  Tasavvuf tarihi boyunca kimi sûfî şahsiyetler oluşturdukları veya etki ettikleri gelenek. ekol ya da tarikatlar vasıtasıyla hak ettikleri değeri görmüş. kimi sûfîler de yeterince bilinememiştir. Bu itibarla bu şahsiyetlerin düşünceleri. sözleri ya da eserleri asırlar boyunca tanınmamış....

Kıraat İhtilaflarının Tefsire Yansıması Ebüssuûd Örneği Dr. Kadir Taşpınar tarafından kale alınan "Kıraat İhtilaflarının Tefsire Yansıması Ebüssuûd Örneği” adlı çalışmada. giriş ve üç bölümden oluşmakta. Giriş bölümünde çalışmanın konusu. önemi ve amacı üzerinde durulmuş ve konuyla ilgili yapılan çalışmalar tanıtılıyor. Birinci bölümde. müellifin hayatı....

Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Arapça Öğretimi Kaynaklar ve Yöntemler | Dr. Kerim Açık Türkler. İslam Dini’ni kabul etmeleriyle beraber Arap Dili’ni öğrenmeye başlamışlardır. Daha sonraki dönemlerde Anadolu’ya yerleşmelerinin ardından Arap devletleriyle gerek kültürel gerekse coğrafi konum olarak sıkı ilişkiler içine girmişlerdir. Özellikle Türklerin uzun bir süre...

Rivayet Dirayet ve İşaret Tefsirlerinde Şefaat Ayetlerinin Tefsiri | Dilaver Selvi Şefaat. ilâhî rahmetin bir tecellisidir. Tamamen yüce Allah’ın hükmü ve takdirindedir. O. rahmetini kullarına. bir sebeple ulaştırmayı sevmektedir. Dünyada böyle olduğu gibi. ahirette de böyledir. Ehl-i sünnet’e aykırı görüşlerinden biri olan. büyük günah...

Risale-i Münciye | 15. Asırda Yazılmış Türkçe Bir Tecvid Eseri | Kadir Taşpınar Nüzûlünden itibaren müslümanların üzerinde hassasiyetle durdukları en önemli konuların başında Kur’ân-ı Kerîm’in usûlüne uygun bir şekilde okunması gelmektedir. Harflerin mahreç ve sıfatlarına riayet edilerek Kur’ân-ı Kerîm’in usûlüne uygun ve hatasız okunmasını...

Feti h-nâme-i ‘Akl-i Vâd-i Serhengî. Osmanlı İmparatorluğu’nun 1574 yılında Tunus’a yaptığı seferi ele almaktadır. İstanbul’dan donanmanın hareketi . yol boyunca uğranılan menziller. bu arada gerçekleşen bazı hadiseler. Tunus’un deniz kıyısındaki Halkulvad Kalesi yakınlarında askerlerin karaya çıkarılması. Halkulvad’ın fethi. Tunus şehrine yakın Bastiyon’un muhasarası ve fethi. Tunus Gölü...

İslâm Hukukunda Meşru Müdafaa | Doç. Dr. Ayhan Hira Hukuk kaynaklarında meşru müdafaa, bir kişinin hukuk tarafından korunan haklarına yönelik haksız saldırılara orantılı biçimde karşı koyabilme hakkı olarak tarif edilir. Meşru müdafaa, Savunmanın ölçülü ve orantılı olması koşuluyla, haksız saldırının kişinin kendisinden veya başkasından...

Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Kanunlaştırma Çalışmaları Kanunlaştırma faaliyetleri hukuk tarihinin en eski devirlerinden beri görülmekle birlikte. XIX.yüzyılın başlarından itibaren Batı'dan başlayarak bütün dünyayı etkisi altına alan ve önceki devirlerindeki kanunlaştırma hareketlerinden farklı özellikler taşıyan önemli bir hukuk tarihi konusudur. Tanzimat sonrası kanunlaştırma faaliyetleri. bu zamana kadar...

FETİH-NÂME-İ ‘AKL-İ VÂDÎ-İ SERHENGÎ Feti h-nâme-i ‘Akl-i Vâd-i Serhengî. Osmanlı İmparatorluğu’nun 1574 yılında Tunus’a yaptı ğı seferi ele almaktadır. İstanbul’dan donanmanın hareketi . yol boyunca uğranılan menziller. bu arada gerçekleşen bazı hadiseler. Tunus’un deniz kıyısındaki Halkulvad Kalesi yakınlarında askerlerin karaya çıkarılması. Halkulvad’ın fethi. Tunus...