Akademi

IHYA'U ULUMIDDIN (TEIL 2) | DIE GRUNDLAGEN DER GLAUBENSLEHRE | QAWAIDUL-AQAID Die Glaubenspraxis ruht auf dem Fundament des Glaubens. Ist der Glaube des Muslims gesund, ist auch sein Handeln gesund. In den „Grundlagen der Glaubenslehre“ erörtert Imam El-Ghazali (Rahimehullah) nicht nur detailliert die Glaubensgrundsätze...

Besonders nach der Iranischen Revolution versucht die imāmītische Schia ihre Beziehung zur Umma auf mündlicher Ebene mit Begriffen wie „Einheit“ und „Brüderschaft“ aufrechtzuerhalten, beharrt in der Praxis jedoch darauf, diese Beziehung mit ihrem Madhab-Export anzugehen und auf einer Konfliktgrundlage fortzuführen.  Wie wir stets wiederholen:...

FIKIH USÛLÜ Türkiye Cumhuriyeti beşinci Diyanet İşleri Başkanı merhum Ömer Nasuhi Bilmen tarafından telif edilmiş olan Hukûkı İslâmiyye ve Istılahâtı Fıkhiyye Kamusu isimli eser. altı cilt halinde ilim dünyasına kazandırılmıştır. Daha sonra sekiz cilt olarak birçok kez basılmıştır. İbadet konularını Büyük İslam İlmihali isimli...

Ehl-i Re'y ve Hadisin Fıkhî Yaklaşımları Tâbiîn döneminden itibaren belirginleşen ve daha çok ehl-i hadis ve ehl-i re’y diye anılan iki ilim muhiti arasındaki tartışmalar. hadislerin tedvini ve mezheplerin teşekkülü yanında fıkhu’l-hadis ilminin ortaya çıkmasında ciddi bir paya sahip olmuştur. Bu tartışmaların oluşturduğu fikrî...

TASAVVUFTA RİCALÜ’L GAYB ANLAYIŞI Tasavvuf literatüründe dikkat çekici kavramlardan birisi de ricâlü’l-gaybdır. Sûfîlere göre ricâlü’l-gayb. veliler arasından salih amel ve güzel ahlâklarıyla yükselmiş. nükabâ. nücebâ. abdal. evtâd. imâmân ve kutub gibi payelerle görevlendirilmiş seçkin velilerdir. Bulundukları her bir paye için belli şartlar ve o...

DİNÎ HİTABET – HİTABET DERSLERİ Hakan Öner tarafından kaleme alınan çalışma. insanlara hitap etmeye. vaaz vermeye ve sohbet etmeye hazırlanan kişinin konuşmasını hazırlarken nelere dikkat etmesi gerektiğini. insanlara hitap ederken yapması ve kaçınması gerekenleri ele alıyor. Ders kitabı olarak hazırlanan çalışma. dokuz dersten oluşuyor....

ARAPÇA DİL BİLGİSİ Arapça. İslâm’ın temel kaynağı Kur’an ve Sünnet’in dili ve tüm İslâm âleminin inanç ve kültür hayatının müşterek lisanı olması diğer dillere nazaran öğrenilmesini zaruri kılmaktadır. Arapça’nın köklü zengin bir dil olması öğrenimi açısından bazı zorlukları da beraberinde getirmektedir. Dr. Muhammed Hüsnü...

TASAVVUFTA YÜZ BASAMAK (MENAZİLÜ’S SAİRİN) Tasavvufun anlaşılması için yaşanması ve tadılmasının yanı sıra. söz ve yazıyla anlatılan bir tarafı da vardır. İlk dönemlerden itibaren sûfîler yaşadıkları halleri anlatmak için risale ve kitaplar kaleme almış ve yazdıkları eserlerde ortak bir dil oluşturmaya çalışmışlardır. Onların bu...

SÛFÎ İTİKADI Her ne adla olura olsun insanlar var olduğundan beri tasavvuf onunla birlikte var olmuştur. Çünkü tasavvuf derunî bir hayat ve ahlâkî bir tecrübenin adıdır. Zaman içerisinde zühd ve tasavvuf diğerlerinden ayrışmış. müstakil kendi kural ve tarzlarını oluşturmaya başlamıştır. Çünkü zühd ve tasavvuf...

Bir yandan modernist/reformist kesim tarafından dinin içini boşaltma amacına dönük olarak alabildiğine istismar edilen, diğer yandan da “Selefîlik” etiketi altında icra-i faaliyet eden kesimlerin alabildiğine itibarsızlaştırıp neredeyse “din dışı” ilan edivereceği “re’y ve içtihad” bu eserde olduğu/olması gerektiği yere oturtuluyor. İmam ez-Zeyla‘î’nin, el-Hidâye hadislerini tahric ettiği...

Kıyamete kadar insanlığın son ve tek kurtuluş rehberi olan Kur’an’ın müntesipleri. yani biz Müslümanlar. son yüzyılda -ne acıdır ki- sadece “terörizm”. “geri kalmışlık” ve “soykırım” kavramlarıyla birlikte anıldık. Ne garip bir tecellidir ki. 21. yüzyıla adım attığımız şu dönemde uluslararası tasallutun pençesinde kan ağlayan...

İSLAM HUKUK TARİHİ | FIKIH İLMİ Diyanet İşleri eski başkanlarından merhum Ömer Nasuhi Bilmen tarafından telif edilmiş olan Hukûk-ı İslâmiyye ve Istılâhât-ı Fıkhiyye Kâmusu isimli eser. 1949 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından basımına başlanmış ve son cildi 1952 yılında yayımlanarak altı cilt halinde...

İnsanlarla birlikte “çevre”nin de Müslüman olduğu zaman dilimlerinde İslâm'ı samimi olarak “öğrenmek”. “yaşamak” ve “aktarmak” isteyen için kapılar açık. imkânlar mevcut iken. bizler. 21. yüzyıl Müslümanları bu süreçler dizisinin her birinde bin bir sorunla yüz yüze bulunuyoruz. O kadar ki. bu süreçlerin her biri...

Hanefî mezhebi imamlarından İmam Ebul-Hüzeyl Züfer b. el-Hüzeyl el-Anberî -İmam el-Kevserî'nin de vurguladığı gibi- İmam Ebû Hanîfe'ye intisaba devam etmiş olmakla birlikte mutlak içtihad seviyesine ulaşmış imamlardandır (Allah Teâlâ cümlesine rahmet eylesin ve kendilerinden razı olsun). Güvenilirlikle. hatta "hadis hafızı" olmakla tavsif edildiği halde...

Nüzul-i İsa (aleyhi's-selâm) konusunda Sahabe döneminden itibaren Ümmet'in üzerinde ittifak ettiği bir kabul. modern zamanlarda Kur'an ve Sünnet'i “yeni ve farklı” bir okumanın nesnesi kılma faaliyetinin sonucu olarak. yerini “yeni ve farklı” bir değerlendirmeye bırakıyorsa. bunun “ilmî özgürlük”ten daha öte bir anlamı olmalıdır. Bu...

Hz. Peygambere ait açıklamaların lafzen ve mânen rivâyeti. şifâhî ve yazılı nakli. tedvin ve tasnifi. Resûl-i Ekreme ait olup olmadıkları. yorumlanmasında kullanılacak yöntemler ve benzeri hususlara yönelik faaliyetler tarihsel bir süreci oluşturmaktadır ki buna. Hadis Tarihi denilmektedir. Söz konusu tarihin başlangıçtan günümüze kadar geçirmiş...

Ehl-i Sünnet imamlarımızın her biri bizim için birer deniz feneri mesabesindedir. Onlar. itikattan fıkha. ahlaktan âdâba kadar bütün bir hayatın rızâ-yı Bâri istikametinde nasıl yaşanacağı sorusunun en müşahhas cevaplarıdır. İmam el-Kevserî’nin o hayatî tespitiyle “müçtehid imamlar bir aile gibidir”. Hoca-talebe ilişkisi içinde birbirlerinden ilim...

Çocuklara. öğrencilere. yetişkinlere okuma sevgi ve alışkanlığı kazandırmak için yüzden fazla kolay uygulanacak yollar sunan bir eser. Başta sınıf. Türkçe ve edebiyat öğretmenleri olmak üzere bütün öğretmenlere. Bütün bilinçli anne babalara. Bütün bilinçli anne baba adaylarına. Bütün okul ve kurum yöneticilerine. Okumanın temel ihtiyaç...

Kelâm Usûl-i Fıkıh İlişkisi Tarihe bakıldığında Müslümanların itikâdî ve fıkhî alanda karşılaştıkları yeni ve gittikçe artan problemler. kelâm ve usûl-i fıkıh ilmin doğuşunu zorunlu kılmıştır. Temelde konuları farklı olmakla birlikte. bu ilimlerin birçok dinî meselede ortak oldukları görülür. Bu anlayışla Dr. Recai Çetres’in hazırlamış...

Arapça Seçme Hikayeler 2 Cilt Takım Arapça’yı öğrenip geliştirmenin çeşitli yolları vardır. Bunlardan biri de bol bol Arapça hikâye okumaktır. Dr. Ramazan Şahan’ın hazırladığı ve Nizamiye Akademi Yayınları’ndan çıkan Arapça Seçme Hikâyeler kitabı İslâm tarihinden seçilip derlenmiş elli hikâyeden ve iki ciltten oluşuyor. Kitabın...

İMAM MUHAMMED'İN USUL ANLAYIŞI İslâm hukuk tarihinin en önemli asırlarından olan hicrî ikinci (milâdî sekizinci) asrın önde gelen şahsiyetlerinden biri olan İmam Muhammed (v. 189/805) fıkıh tarihinde önemli bir yere sahiptir. Çünkü o. şu anki bilgilerimize ve yaygın kabule göre orijinal bir tarzda telif...

FIKIH ve ANLAMBİLİM Dinin iki temel kaynağı olan Kitap ve Sünnet’in lafızlardan oluşması ve hükümlerin bu kaynaklardan elde edilmesi. usûl-i fıkıh eserlerinde lafız ve mana ile ilgili konuların geniş yer tutmasına sebep olmuştur. Hanefî fakihler. lafızlardan elde edilen anlam ve hükümleri. konuşanın onu söylemekteki...

MEVLÂNÂ HÂLİD-İ NALŞİBENDÎ VE HÂLİDÎLİK Hâlidîlik tarikatı . 19. yüzyılın başlarında Nakşibendî-Müceddidî olan Mevlânâ Hâlidi Bağdadî’nin (k.s) önderliğinde tüm Ortadoğu’ya yayıldı. Mevlânâ Hâlid ve halifeleri sayesinde Ortadoğu’nun birçok bölgesinde yayılma imkânı bulan Hâlidîlik. klasik tarikat anlayışının dışına çıkarak toplumu değişti ren ve dönüştüren bir...

Fıkıh'la ilişkimizdeki tayin edici faktör. dünya merkezli/seküler tercihlerimiz olunca Fıkıh da dünyayı ahirete yönelik olarak tanzim etmenin vahiy merkezli zemini olmaktan çıkıp. dünyayı dünya için tanzim eden "hukuk"a dönüşmektedir.

el-Kuşeyrî'nin naklettiğine göre Zünnun (k.s) şöyle demiştir: “Önceleri kişinin ilmi. dünyaya buğzunu ve onu terkini artırırdı. Bugünse kişinin ilmi. dünya sevgisini ve arzusunu artırıyor. Önceleri kişi. ilmi doğrultusunda malını infak ederdi. Şimdi ise ilmiyle para kazanıyor. Önceleri âlim kişi. zahiren ve batınen kendisini geliştirirdi....

Hanefî mezhebi imamlarından İmam Ebul-Hüzeyl Züfer b. el-Hüzeyl el-Anberî -İmam el-Kevserî'nin de vurguladığı gibi- İmam Ebû Hanîfe'ye intisaba devam etmiş olmakla birlikte mutlak içtihad seviyesine ulaşmış imamlardandır (Allah Teâlâ cümlesine rahmet eylesin ve kendilerinden razı olsun). Güvenilirlikle. hatta "hadis hafızı" olmakla tavsif edildiği halde...

FERÂİZ – İSLÂM MİRAS HUKUKU Kur’ân-ı Kerîm’de emredilen ve Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem tarafından ashabına öğretilen ilimlerden biri de ferâiz ilmidir. Kur’ân-ı Kerîm’de emir ve yasaklar genelde mücmel olarak gelmekte. bu hükümlerin beyanı sünnet ile olmaktadır. Miras ile ilgili temel hisseleri ise...

Osmanlı Türkçesi | Dipnot Sözlüklü ve Metin Ağırlıklı  Osmanlı Türkçesi Oğuz Türkleri 'nin 13.yüzyıldan 20.yüzyılın başlarına kadar kullandıkları Türkçe 'nin adıdır. Bu dil. Anadolu. Balkanlar. Ortadoğu. Kafkasya ve Kuzey Afrika 'yı da içine alan büyük bir devleetin ve onun da arka planında dinamik bir...

İbn Battuta Seyahatnamesinde Tasavvufi Kültür    İbn Battûta’nın seyahat güzergâhı daha çok müslüman beldelerinde gerçekleşmiştir. Bunun tabiî bir sonucu olarak İslâm kültür ve medeniyetinin genel özelliklerini seyahatnamede bulmamız mümkündür. İbn Battûta. müslümanların dinî hayat ve dinî tecrübenin yansıması olan tasavvuf kültürünün önemli bulgularını eserine...

HİKMET-İ TEŞRİ Hikmet-i teşrî‘. dinî hükümlerin hikmet ve sırlarından bahseden ilimdir. Dinî emir ve yasakların hikmetini açıklayan ilim olarak da tarif edilebilir. Aynı zamanda İslâmî ilimler içerisinde bu ilim. dinin ve din kurallarının felsefesini yapan. neden ve niçin sorularına cevap arayan bir daldır. Prof....

Eğitim ve gelişmeye en çok layık ve muhtaç olan kesim din hizmetlileridir. Bu kesim için gelişmenin sürekliliği hizmetin etkisinin ve dolayısıyla kalplerin fethinin sürmesi demektir. Bu da insanımızın mutluluğu anlamına gelmektedir. Zira Bulutlar ağlamayınca çimenler gülmez. Gönül adamlarının din görevlilerinin yetişmek için göğüsleyecekleri güçlükler...

Elinizdeki eser. Beyâzîzâde Ahmed Efendi'nin Ebû Hanîfe'nin beş eserinden derleyip topladığı elUsûlü'lMünîfe adlı eserinin. yine kendisinin yazmış olduğu elİşârâtü'lMerâm min İbârâti'lİmâm adlı şerhinin "Müteşâbih Sıfatlar" bölümünün tercümesinden oluşmaktadır. Beyâzîzâde hazretleri kitabında. evvelâ Ebû Hanîfe'nin eserlerinden bazı kısımlar zikredip onları şerhetmiştir. Şerhinden sonra "İşârât" (işaretler)...

MUHTASAR KUŞEYRÎ RİSALESİ Muhtasar Kuşeyrî Risalesi Tasavvuf Dersleri adını taşıyan bu çalışma. tasavvuf ve sûfilerin ahlâkları üzerinde yazılmış en sağlam eser olan Abdülkerim Kuşeyrî tarafından kaleme alınan ve Dr. Dilaver Selvi tarafından tercüme edilen Kuşeyrî Risalesinin. okurun tasavvufî kavramları daha rahat kavrayabilmesi için muhtasar...

ÂLEMLERE RAHMET SİYER-İ NEBÎ DERSLERİ Dr. Muhammed Şerafeddin Kalay’ın kaleme aldığı Âlemlere Rahmet Siyer-i Nebî Dersleri adlı çalışmada. Hz. Peygamber’in (s.a.v) hayatı anlatılıyor. Bir ders kitabı olarak hazırlanan çalışma otuz dersten oluşmakta. Her bir dersin başında konu ve kazanımlar bulunurken. derslerin sonunda konuyu pekiştirmek...

Haskefî’nin ed-Dürrü’l-Muhtâr Adlı Eserindeki Fıkhî Kaideler Dr. Shavish Mohammad Murad tarafından kaleme alınan "Haskefî’nin ed-Dürrü’l-Muhtâr Adlı Eserindeki Fıkhî Kaideler” adlı çalışma. tamamen Arapça olup. Hanefî fukahalarından Alâüddîn Muhammed b. Ali b. Muhammed el-Haskefî’nin "Dürrü’l-Muhtâr” adlı eserinde geçen fıkhi kaideleri ele alıyor. 114 farklı kaidenin...

SEYYİD TAHA HAKKARİ VE NEHRİ DERGAHI 19. yüzyılın başlarında Mevlânâ Hâlid’in Nakşibendiyye tarikatını Hindistan’dan Irak bölgesine getirmesiyle birlikte Nakşibendî-Hâlidîlik teşekkül etmiş ve kısa zamanda Osmanlı coğrafyasını da aşarak dünyanın değişik bölgelerine yayılmıştır. Mevlânâ Hâlid’in vefatından sonra onun halifeleri Hâlidîliği yaymaya devam ederken Hâlidîlik’ten yeni...

İMAM SUYUTİ TASAVVUF RİSALELERİ Sahabe döneminde zühdî yaşam şeklinde kendisini gösteren tasavvuf. diğer İslâmî ilimler gibi hicrî II. yüzyılın sonlarına gelindiğinde kendi ismiyle anılmaya başlanmıştır. Miladi on beşinci yüzyılda yaşayan ve dönemin önde gelen sûfî âlimlerinden olan İmâm Süyûtî. diğer ilim alanlarında olduğu gibi....

Hz. Ömer (r.a)'i konuşmak. Kur'an'ı. Sünnet'i. Sahabe'yi. Fıkh'ı. Hadis'i konuşmaktır. Ortaya koyduğu icraatlarla tarih boyunca olduğu gibi. günümüzde de en çok konuşulan. tartışılan. hakkında müstakil eserler yazılan sahabî olma özeliğini sürdüren Hz. Ömer Kur'an'ı ve Sünnet'i nasıl anladı. nasıl yorumladı ve hayata nasıl aktardı?Hilafette...

Ahlaki ve insani değerlerin tamamen kaybolduğu. beşeriyetin cehalet karanlıkları içinde kıvranıp durduğu bir zamanda hidayet ufkundan doğan bir güneş. cihana ilim ve hikmet nurlarını yayarak insanlığı tarihin karanlıklarından aydınlığa çıkarmıştır. Bu güneş. hiç kuşkusuz Kuran-ı Kerim’dir. Onun sahip olduğu semavi feyizleri ve hayati kuvveti...

Sahabe döneminde zühdî yaşam şeklinde kendisini gösteren tasavvuf. diğer İslâmî ilimler gibi hicrî II. yüzyılın sonlarına gelindiğinde kendi ismiyle anılmaya başlanmıştır. Miladi on beşinci yüzyılda yaşayan ve dönemin önde gelen sûfî âlimlerinden olan İmâm Süyûtî. diğer ilim alanlarında olduğu gibi. tasavvufi meselelere de çözümler...

Dr. Hüseyin Okur’un kaleme aldığı İslam Hukukunda Afv Nazariyesi adlı bu çalışmada fakihlerin füru eserlerinde zikrettikleri ve genelde “ma‘fuvvun anh” kavramıyla ifade edilip ancak zaman zaman siyaka göre bu kelimenin kökünden türeyen diğer kavramlarla da ifade edilebilen “afv” konusu incelenip. füru fıkıhtan örneklerini Hanefi...

ARAP DİLİNDE MEFÛLÜ MUTLAK VE KUR’ÂN-I KERİM’DE KULLANIMI Arap nahvinde cümlenin talî unsurlarını teşkil eden mefuller. amilleriyle kurdukları anlam ilişkisinin mahiyetine göre "mutlak” ya da "mukayyed” olarak ifade edilmektedir. Dil ve üslup açısından erken dönemlerden itibaren çalışmalara konu olan mefûlü mutlak. mahiyeti ve muhtevası...

İbn Cübeyr Seyahatnamesi Endülüs'ten Hicaz'a   Seyyahlar tarafından kaleme alınan seyahatnameler; şehir. bölge. ülke ve o yerlerde yaşayan değişik halk kitleleri hakkında gözlemlenen olayların. hadiselerin. gelişmelerin. manzaraların. sosyal hayatın. dinî inanışların ve mevcut kültür yapılarının tüm yönleriyle belli zaman dilimlerinde objektif olarak kaydedildiği bilgi...

Mafuvvat | Hanefi Mezhebi Örneği Dr. Hüseyin Okur’un kaleme aldığı İslam Hukukunda Afv Nazariyesi adlı bu çalışmada fakihlerin füru eserlerinde zikrettikleri ve genelde "ma‘fuvvun anh” kavramıyla ifade edilip ancak zaman zaman siyaka göre bu kelimenin kökünden türeyen diğer kavramlarla da ifade edilebilen "afv” konusu...

Bilindiği gibi Kur'an İslam'ın inanç. ibadet ve ahlak esaslarının yanısıra. dünya ve ahiretle ilgili diğer konularda da aşkın ilkeler koyan yüce bir kitaptır.Bu yüzdendir ki. müslümanlar onun telkin ettiği yüksek idealleri kendilerine rehber edinmişler ve hikmet dolu ifadelerini inceleme konusunda olağanüstü bir gayret ve...

Mesafenin eridiği. şeffaflığın ideoloji hâline geldiği. ölümün bile performansa dönüştüğü bir vasatta yaşıyoruz.Kişinin kendisini sergilemek zorunda kalmadığı. kendi başına kalabildiği bir mesafeden mahrumuz. Sermayenin. enformasyonun. iletişimin hızı önünde duran hiçbir engele izin yok.Zaten bu sebeple. şeffaflık güven ile. sır da suç ile bağlantılandırılıyor. İnsanlık...

Dünyanın içinden geçtiği postmodern dönem. özüne hakim seküler dünya görüşü ile tüm coğrafyalarda kutsaldan oldukça arındırılmış bir hayat inşa etmektedir. Müslümanlar modern ve postmodern kıskacında olsa da günlük hayatlarında karşılaştıkları meselelere dair kendi değer sistemlerine uygun duruşlar geliştirmek ve buna göre analizler yapmak durumundadırlar....

Müslüman tarihinde ortaya çıkmış İslam içi birçok fırka mevcuttur. Bunların kimisinin siyasi kimisinin de kelami felsefî yönü ağırlık basmaktadır. Siyasi söylemleri mezhebin iç dinamiğini oluşturan fırkaların başında ise Şia gelir. Tarihsel süreç içerisinde birçok Şia fırkası türemiş. bunların bir kısmı müntesiplerinin zamanla yok olması...

Hadis usûlü. Hz. Peygambere ait bilgilerin aslına uygun nakli ile Ona ait olanla olmayanı ayırt etmek amacıyla konulan prensipleri belirleyip bunlarla ilgili terimleri konu edinen bir ilimdir. Sözü edilen prensipler büyük çoğunluğu rivâyet döneminde olmak üzere tarihi süreçte ihtiyaca göre belirlenmiş. uygulanmış ve geliştirilmiştir....

Hakkında İnsanlarla birlikte “çevre”nin de müslüman olduğu zaman dilimlerinde İslam’ı samimi olarak “öğrenmek”, “yaşamak” ve “aktarmak” isteyen için kapılar açık, imkanlar mecut iken, bizler, 21. Yüzyıl müslümanları bu süreçler dizisinin her birinde binbir sorunla yüzyüze bulunuyoruz. O kadar ki, bu süreçlerin her biri için...